inhoud | terug

 

Algemeen

 

Inleiding

 

 

Zoals de meesten zijn wij in het klein begonnen in de paardensport. Met pony’s bij de ponyclub en vervolgens met het aangespannen rijden met de helft van een  tweespan. De verdere achtergronden staan beschreven in de volgende link.

 

*   Persoonlijke achtergrond

 

De meeste brikken zijn door hun afmeting imposant, zowel van af de grond bekeken als wanneer er op gereden wordt. Omdat ook het sportieve uiterlijk van de brik zeer aansprak is uiteindelijk gekozen om met dit rijtuigtype te gaan rijden. Vandaar dat deze website speciaal gericht is op de brik.

 

 

Rijtuigtype brik

 

 

Het rijtuig is van het type brik, in het engels wel genoemd break Het kenmerkt zich door een hoge bokzit voor de koetsier en twee in de lengte geplaatse passagiersbanken er achter. Er zijn twee soorten rijtuigen waar de brik nauw mee verwand is, de wagonette en de jan-plezier. De wagonette onderscheidt zich van de brik doordat de koetsier op ongeveer de gelijke hoogte zit als de pasagiers.Tevens is de Jan-plezier ingericht op het vervoeren van een grote groep personen.

De brik heeft een vrijwel rechtdoorlopende kast. Daarbij bevinden zich de voeten van de koetsier zich ongeveer op de hoogte van de zittingen van de passagiers.

Er zijn enkele varianten op de brik te onderscheiden.

 

 Brik

 

Een gewone brik heeft twee banken in de lengte van het rijtuig en een instapdeur aan de achter zijde.

brik (nl)
break (eng)


Brik kasteel Twickel. Deze werd gebruikt voor personenvervoer en voor het vervoer van bagage.De brik is uitgerust met mailbussen    
Gerestaureerde afrij-brik. Vanwege het zware voetenbord is deze zeer geschikt voor het africhten van jonge paarden. Van oorsprong waren de kleuren zwart en wijnrood.    
       
Brik bij de kastelentocht te Doorn.    

 Build up brik

De build-up brik is eigenlijk een normale brik. Op de rugleuning van de twee normale langsgeplaatste passagiersbanken is een dwarsgeplaatse bank vlak achter de bokzit gemonteerd.

build-up brik (nl)
build-up break (eng)


Brewster Build-up break.
Staat bij van den Heuvel te Valkenswaard.

 
     
       

 Hoogzitbrik

 

Bij de hoogzitbrik zijn de drie banken dwars op het rijtuig geplaatst. Deze drie banken bevinden zich op vrijwel gelijke hoogte. Er is geen passagiersdeur, maar vaak wel een laddertje om de middelste hoge zitplaats te bereiken. De hoogzit break is ideaal voor het bezoeken van evenementen als de paardenraces want het bied een prachtig uitzicht over de renbaan.

hoogzitbrik (nl)
roofseat break (eng)

 

 

Hoogzit brik  
Hoogzit brik van Jack vd Broek    
Hoogzit brik    

 Skelet-brik

 

De afrijbrik heeft een zwaar onderstel met daarop alleen een bokzit met een zwaar voetenbord. Deze brik is speciaal voor het africhten van jonge paarden. Op het onderstel is acjtyer de bokzit vaak een plank waarop de grooms konden staan. Zij konden dan snel van de wagen springen om assistentie verlenen.

skelet brik (nl)
skeleton break (eng)


     
       

 Bodybreak (Jan Plezier)

De bodybreak onderscheidt zich van de gewone brik doordat er tussen de bokzit en het passagiersgedeelte een verjonging in de kast is. Bij de Jan plezier is er een extra grote passagiers ruimte.

body break (eng)
jan plezier (nl)


Afbeelding van een Jan Plezier genomen op de Kastelentocht te Doorn jan plezier  
     
       

 Sportbrik

De sportbrik heeft een hoge bokzit. Achter deze bokzit bevindt zich het lager gelegen passagiersgedeelte met twee tegenover elkaar liggende passagiersbanken. Helemaal achteraan zit een stuk hoger een personeelsbankje. De pasagiersdeuren zitten aan de zijkant tussen de wielen.

sport brik (nl)
char-à-bancs (fr)
sporting break (eng)


sportbrik met landaanspanning  
Char à bancs    
       

 Jachtbrik

 

In gebruik voor de jacht, achter de bokzit een parallelle passagiersbank, daarachter een parallelle personeelsbank. De deuren voor de passagiers zitten opzij. De jachtbrik heeft meestal een geventileerd compartiment voor de jachthonden.

jachtbrik (nl)
shooting break (eng)
hunting break (eng)
break de chasse (fr)

 

Jachtbrik in Musee Veaux le Vicomte bij Parijs. Gebouwd in 1880 door Belvallette frères in Parijs. Gereden door de eigenaar of door een koetsier.    
       

 Werkbrik

 

Van oudsher is de brik een transportvoertuig werkbrik (nl)

     
       

 Omnibusbrik

De omnibus is een soort overdekte brik. Omdat de omnibus enkele functies gemeen heeft met de brik wordt er hier ook aandacht aan besteed. omnibus (nl)

Franse omnibus Ongerestaureerde omnibus bij van den Heuvel te Valkenswaard.
Omnibus tijdens de rit "met Twickel op reis " in 2003 Kleine omnibus bij van den Heuvel te Valkenswaard. Deze omnibus heeft geen zitbank op het dak.
Omnibus van Kasteel Twickel te Delden.    
     
       
       

Het hier beschreven rijtuig is in principe een normale brik.Het is een relatief klein model en daarom ook zeer geschikt voor een tweespan, tevens ziet het er iets eleganter uit dan de grotere uitvoeringen van de brik.

Het is echter mogelijk de normale brik om te bouwen tot een hoogzit brik. (roofseat break) hiervoor worden de passagiersbanken gedemonteerd en wordt daarvoor in de plaats een vlakke bodemplaat aangebracht. Op deze bodemplaat worden een passagierbank en een personeelsbank parallel aan de bokzit gemonteerd. Aan de achterzijde wordt een extra opstapje gemonteerd voor het personeel en er is een laddertje voor de passagiers..

 

Er zijn veel fabrikanten die rijtuigen hebben gebouwd aan het eind van de 19e eeuw. Ieder dorp en stad heeft zijn eigen wagenbouwer en vaak meerdere. Sommigen groeiden uit tot wereldwijd bekende rijtuig fabrikanten (Brewster, Hermans FR Shanks) sommigen hebben zelfs nog auto's gebouwd. (Brewster, Spijker).

 

*   Rijtuigfabrikanten

 

 

 

 

inhoud | terug | top